De wereld heeft nood aan 'Krijgers' niet aan 'soldaten'
Over de diepere betekenis van wat het betekent 'man' te zijn.
Tekst : Peter Van den Broucke
Peter Van den Broucke was tot 2025 officier, helicopterpiloot en ingenieur bij Defensie. Hij werd meermaals uitgezonden, wat hem diepe persoonlijke ervaringen bezorgde. Hij verliet defensie voortijdig en ging andere wegen op.
Hij schrijft over het archetype van de Krijger om mannen tot meer zelfbewustzijn aan te zetten en de ware mannelijke kracht te herontdekken.
Er wordt nogal wat geschreven over negatief mannelijk gedrag. Daarbij wordt echter miskend dat het niet gaat om de man of het mannelijke, maar wel om denkwijzen, intenties en handelingen die vanuit een mannelijke energiestroom voortkomen en die we allemaal in ons hebben zitten, zowel mannen als vrouwen. Uiteraard merk je het vaker in het gedrag van mannen, maar ook vrouwen kunnen flink wat negatief gedrag vertonen. Het is gemakkelijk om negatief mannelijk gedrag pervers of toxisch te noemen en het af te wijzen, maar de diepere oorzaken ervan benoemen, is een moeilijkere opgave. De oorzaak ligt bij een evolutie van doen en laten die niet langer in lijn is met de diepere betekenis van wat het echt betekent om ‘man’ te zijn. Dat diepere inzicht blijkt nagenoeg verloren.
Eén van archetypes die nogal miskend wordt in onze huidige maatschappij is het archetype van de ‘krijger’. De ware betekenis van onvervalst krijgerschap is ons onbekend geworden en ons zelfs ontnomen. We verafschuwen alles wat met geweld te maken heeft, maar tegelijkertijd worden we erdoor overspoeld. Een gezonde balans in het gebruik van macht, kracht en grenzen stellen schijnt verdwenen; nochtans is het de manifestatie van de typisch mannelijke energie. Een diep begrip van het archetype van de hartgedragen krijger kan voor veel mannen duidelijkheid brengen. Zijn energie kan constructief of destructief zijn en de krijger bevindt zich permanent op die dunne scheidingslijn, waardoor de zoektocht naar wat man-krijger zijn echt betekent, nooit ophoudt.
Krijgerschap heeft in dit verband niets te maken met oorlog voeren. Agressie is de oorzaak van alle problemen, niet de oplossing. Die problemen komen niet van de krijger, maar van de ‘schaduwkrijger’, de valse krijger die de verbinding met zijn hart is verloren.
Een ‘krijger’ maakt deel uit van zijn gemeenschap, en dient zijn ‘tribe’. De energie van een krijger is dienend, beschermend en helend, zowel voor de krijger als voor zijn omgeving. Het is een subtiel evenwicht dat net de juiste dosis kracht gebruikt, niet meer en niet minder. Het is de gemeenschap die de krijger aanstuurt (niet de machthebbers) en hij beleeft zelf het hogere doel van zijn gemeenschap. De krijger is verbonden met zijn gemeenschap, maar in eerste instantie met zichzelf. Hij voelt en luistert naar de autoriteit in zichzelf.
Vandaag handelen erg veel mannen (maar ook vrouwen) en dit meestal onbewust als ‘soldaten’, in een maatschappij waar ze letterlijk misbruikt worden om te doen wat ze eigenlijk niet willen doen. Ze worden misleid en bedrogen en verliezen daardoor de echte betekenis en de waarden van evenwichtige mannelijkheid en rechtschapen man zijn. Ze hebben hun autoriteit uitbesteed. Er wordt hen een vorm van macht gegeven waarbij ze geconditioneerd en geïndoctrineerd worden om te doen wat hen wordt opgedragen en niet meer in vraag stellen of dat wat ze doen goed of fout is, moreel of immoreel.
Europa had Ridders, Japan had Samurai. Noord-Amerika had Krijgers.
Nu hebben we Soldaten die psychologisch
getraumatiseerd raken door valse
autoriteit te volgen
en door de oneer van moderne oorlogsvoering
Wat betekent echte mannelijkheid dan wel?
Misschien is het tijd om gezond mannelijk gedrag opnieuw te verbinden aan het archetype van de krijger. In vroegere tijden werd de stap van jongen naar volwassen man door oudere, wijze mannen begeleid. Zij haalden de jongen weg bij de moeder en brachten er iets nieuws voor in de plaats: steun en zorg binnen een gezond mannelijk referentiekader. Zonder dit referentiekader riskeert een man doelloos rond te dwalen. Vandaag is die begeleiding nagenoeg verdwenen. Kampvuurgesprekken zijn verdwenen en vervangen door beeldschermen en spelcomputers. Vaders zijn afwezig. Mogen en kunnen jongens nog wel écht jongen zijn? Het pad van de krijgerfilosofie kan hem daarbij helpen, waarbij hij zijn levenspad doorloopt om zichzelf spiritueel te ontwikkelen tot een persoonlijkheid vanuit zelfvertrouwen en zonder angsten.
Het krijger-archetype staat voor pure, zuivere, krachtdadige, liefdevolle, constructieve mannelijkheid. Hij is daadkrachtig, straalt zelfvertrouwen uit, staat achter zijn keuzes, stelt grenzen en weet hoe hij zijn fysieke kracht moet gebruiken om bescherming te bieden. Dat klinkt misschien traditioneel, maar het is, anno 2025, nog altijd van toepassing.
In oude Tibetaanse, Chinese en Japanse beschavingen staat het woord krijger in zijn zuivere betekenis voor: ‘Hij die moedig is’. Moed vanuit een definitie van ‘niet bang zijn van jezelf’. Moed betekent hier de dapperheid om te zijn, om zonder bedrog in de wereld te leven, vanuit mededogen en respect voor andere levende wezens. Het betekent dat je op zoek gaat naar de autoriteit in jezelf en dat je je niet langer verschuilt achter een autoriteit buiten jou. Onbevreesdheid betekent niet dat er geen angst meer is, maar dat we in staat zijn om onze angst te ‘overstijgen’. Het is de permanente zoektocht naar innerlijke waarheid, handelen vanuit een bewust besef van moraliteit en het loslaten van elke vorm van opgedrongen (valse) waarheden. Feitelijk geeft de doorleefde krijger een antwoord op de vraag: wanneer moet een man handelen en wanneer niet? Wat zet een man aan om zijn krijgerenergie in te zetten en wanneer wordt deze destructief door ze fout of helemaal niet te gebruiken?
Als we de problemen in de wereld
willen oplossen,
moeten we eerst ons eigen leven
op orde brengen.
Van zodra mannen inzien dat ze eerst en vooral hun eigen innerlijke ‘shit’ moeten opkuisen en echt naar hun hart beginnen te luisteren, dan valt hun wereld stil en gaan ze op zoek naar wie ze echt zijn. Die persoonlijke tocht begint nagenoeg altijd vanuit een conflict dat leidt tot een essentiële vraag: ‘wie ben ik eigenlijk?’ Het duurt vaak een hele tijd voor mannen dit doorhebben. Vaak zijn ze al op jonge leeftijd een fout pad ingeslagen en hebben ze immorele beslissingen genomen op basis van oppervlakkige voordelen waardoor ze beschadigd geraken. Ten gevolge van een niet-gebalanceerde geest die is losgekoppeld van hun hart, zijn ze niet in staat de grotere implicaties van hun beslissingen te zien, wat leidt tot negatief gedrag. Ze misbruiken macht en onteren kracht. Ze moeten een heel stuk terug van hun ingeslagen pad om dit te kunnen zien en voelen. Een brede visie is immers een vereiste om te voldoen aan een heel belangrijke gouden regel voor de volwassen man: zorg ervoor dat jouw intenties goed zijn; zorg ervoor dat al jouw acties binnen de context van dienstbaarheid voor anderen vallen. Eenmaal een man dit ten volle integreert, beantwoordt hij de goddelijke oerkracht die diep in hem aanwezig is en staan zijn acties in lijn met zijn hogere roeping.
Vrouwen zeggen vaak dat mannen moeten evolueren van het denken naar het voelen, van het hoofd naar het hart. Ik denk dat vrouwen op dat vlak absoluut gelijk hebben. Maar, er is een maar; iets dat op het mannelijk 'voel' traject niet mag genegeerd worden. Het pad is immers drieledig: leren voelen, maar tezelfdertijd kennis, ervaring en wijsheid opdoen en van daaruit handelen.
Naar het hart gaan en geconfronteerd worden met jouw innerlijke demonen en schaduwkanten is één ding (en iets wat zeker moet gebeuren), maar eens een man daar zit en geleerd heeft om naar zijn hart en ziel te luisteren, is het wel nog altijd een mannelijk principe om terug naar buiten te treden in een modus van scheppende mannelijkheid. Om op een gezonde manier te kunnen scheppen, is er waarheid, kennis en vaardigheid nodig. Voelen wat klopt en wat waar is, dat gevoel onderbouwen met een zo breed mogelijke holistische kennis en praktische vaardigheden, en van daaruit handelen is het drieledige mannelijk principe. Gevoel verbonden mannelijkheid, doorleefd met ervaring, groeit op die manier door naar wijsheid, groter bewustzijn en spiritualiteit en leidt tot een betere wereld.
Het creatieve vrouwelijke geeft sturing
aan het scheppende mannelijke.
De mannelijke energie is scheppend, de vrouwelijke energie is creatief. Het is de mannelijke kracht die de vrouwelijke creativiteit in manifestatie brengt. Maar, die mannelijke kracht heeft sturing nodig. Een gezonde scheppende mannelijke kracht kan niet zonder het creatieve vrouwelijke. Ook die beide krachten zit in ieder van ons. Als de scheppende, mannelijke energie blijft hangen in het gepolariseerde krijgerschap, met andere woorden, als het zich focust op welles-nietes debatten, puur linkerbreindenken, macht in plaats van kracht, misbruik in plaats van rechtvaardigheid, winst en materialisme in plaats van dienstbaarheid, dan loopt het fout, niet alleen in de buitenwereld, maar ook binnenin de man zelf. Omdat ze hun problemen niet kunnen delen, worden ze hard en gesloten en raken ze mentaal-emotioneel verstoord.
Net daar ligt een belangrijke taak voor de vrouw en het vrouwelijke: enerzijds de man helpen zichzelf en zijn goede eigenschappen te vinden; hem aansporen zijn fysieke, mentale en emotionele grenzen op te zoeken door zijn vaardigheden te ontwikkelen waardoor hij zijn scheppende kracht volledig ten goede kan aanwenden. Anderzijds, de man laten inzien dat de vrouwelijke creatieve energie veiligheid nodig heeft om ten volle te kunnen floreren. Het vrouwelijke is immers de creatieve levenskracht.
Net daar wringt het schoentje voor veel mannen: door de geschiedenis heen hebben ze een fout bewustzijn geprogrammeerd van wat het betekent om in veiligheid te voorzien. Ze hebben de vrouwelijke creativiteit gekaapt en zien niet meer dat hun mannelijke handelingen net daardoor vaak destructief zijn. Ze hebben het vrouwelijke - als goddelijke bron van alles - genegeerd en getracht te vernietigen. Ze hebben dit niet enkel gedaan in de buitenwereld, maar ook in hun eigen binnenwereld. Ze voelen zichzelf niet veilig en gaan veiligheid volledig buiten zich leggen.
Veiligheid scheppen houdt drie aspecten in: 1) fysieke veiligheid, wat betekent bescherming bieden tegen een bedreiging van buitenaf; 2) materiële veiligheid, wat inhoudt dat gezorgd wordt voor waar elke vrouw en haar gezin een fundamenteel recht op heeft, namelijk een dak boven haar hoofd, voldoende eten en drinken en een toekomst voor haar kinderen; 3) emotionele veiligheid, wat betekent dat een vrouw zich kan, mag en durft uiten in al haar emoties en behoeften.
Daar waar fysieke en materiële veiligheid voor mannen duidelijk begrepen wordt, is het een hele uitdaging om echt te begrijpen wat emotionele veiligheid voor vrouwen betekent. Zelf heeft hij immers zijn emoties achter slot en grendel gestopt. Nochtans ligt daar de ultieme dienstbaarheid van het mannelijke aan het vrouwelijke. Als het scheppende mannelijke erin slaagt om algehele veiligheid te voorzien, zal het creatieve vrouwelijke zich uiten in al haar facetten. De bron van (goddelijke) creativiteit ligt in het vrouwelijke en reikt veel verder dan wat we nu in de wereld zien. Als je de vrouwelijke creativiteit ten volle laat floreren, wordt de mensheid niet langer gemanipuleerd vanuit overmatig ego, macht en winstbejag. In veiligheid bloeiende creativiteit komt immers ten goede van alle mensen en de natuur. De hele mensheid zal dan groeien, niet enkel materieel, maar ook fysiek, emotioneel en spiritueel.
Het mannelijke moet veiligheid scheppen,
zodat het vrouwelijke in al haar creativiteit kan floreren
Veiligheid scheppen is het pad van de hartgedragen krijger. Het is een hogere vorm van krijgerschap en de dienstbaarheid van het zwaard. Eénmaal een man heeft begrepen dat het pad van een reactief bestaan hem en de wereld niet langer dient, eenmaal hij heeft geleerd naar zijn hart te luisteren, zal de wereld rondom hem veranderen. Het begint met het diepere besef dat hij eerst door zijn eigen schaduwen moet lopen om van daaruit, vanuit een doorleefde ervaring, in de wereld te kunnen staan.
De wereld heeft veel meer belichaming van ware ‘krijgers’ nodig.
Wees zelf de verandering die je in de wereld wil zien,
wees krijger!
-Peter Van den Broucke-
